مصاحبه حجت الاسلام و المسلمین دکتر اسکندرلو کمیته مستشرقان
تاریخ انتشار : 1397/1/28
بازدید : 639
زمان انتشار : 12:22:00

 

 

  1. نظر خود را در مورد اهمیت کنگره بین المللی شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی بفرمایید.

 

مهم ترین جنبه محتوایی این کنگره که انگیزه و یا حکمت اصلی تشکیل آن تلقی می شود، خنثی سازی شایعه عدم دخالت عالمان شیعی در رشد و گسترش علوم اسلامی می باشد.

اصولا کارهای پراکنده ای در این مورد انجام گرفته ولی لازم است این کنگره کار منسجمی ارائه دهد که خروجی آن تالیف 20 جلد کتاب باشد و به زبان های دیگر ترجمه شود تا موقعیت شیعه در عالم اسلام و میزان خدمات ارزنده آن روشن گردد.

بُعد مهم دیگرآن جهانی بودن قلمرو کنگره است و برای تقویت بُعد جهانی تشکیل کمیته استشراق امری لازم بوده است تا از کارهایی که مستشرقان در مورد شیعه ارائه داده اند غفلت نورزیم.

مطلب بعدی امر مهم مشارکت نهادهای علمی و ثبت مقالات این کنگره به صورت علمی پژوهشی و ISC می باشد.

  1. اطلاعات خود را در مورد سابقه کنگره بفرمایید.

 

در مقام مقایسه با کنگره هایی همچون کنگره جهانی مقابله با جریان های افراطی تکفیری که سابقا تاسیس و برگزار گردیده است، کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی از قلمرو، طرح، برنامه و اهداف بلندتری برخوردار بوده است و جنبه جهانی آن نیز گسترده تر است و فعالیت ها و موفقیت هایی هم که از آغاز کنگره تا کنون بدست آمده بسیار چشمگیر است و براساس اهداف از پیش تعیین شده برنامه ها به خوبی اجرایی می گردد.

  1. روند کنگره را تا کنون چگونه می بینید و نقاط ضعف و قوت آن را بفرمایید.

 

از نظر بنده، این کنگره تا کنون روند مطلوب و پسندیده ای را پشت سر نهاده و نقاط قوت زیادی از قبیل برگزاری جلسات متعدد تخصصی، شرکت و همکاری موثر اساتید و محققان بزرگوار، دریافت حدود هزار و پانصد مقاله یا چکیده مقاله برای این کنگره، آغاز ارزیابی مقالات و انعکاس تبلیغ وسیع این کنگره در صداوسیما داشته است.

 

  1. توصیه های خود را درمورد ادامه کار کنگره بفرمایید.

 

لازم است اطلاع رسانی برنامه ها و اهداف کنگره در سطح جهانی گسترده تر شود و درصورت امکان، پیش نشست ها در داخل و خارج کشور افزایش یابد. در مورد موسوعه، رعایت حساسیت های مذهبی و ملیتی لازم است و باید در راستای سیاست تقریب و وحدت مسلمانان از توهین و تحریک مخالفان به طور جدی پرهیزشود.

گستره این کنگره، جهانی است. بنابراین به شبهات مخالفان و مستشرقان توجه شود ولی تاحد امکان از نام بردن و مواجهه مستقیم پرهیز شود و آداب نقد و بهداشت قلم رعایت گردد و باید اصالت را به کیفیت مقالات و کتاب ها داد و بحث ها فشرده تر، جامع تر و محدودتر ارائه شود و در این مورد از تکرار مطالب در مقالات به شدت احتراز گردد.

  1. روند کار کنگره در گروه خاص شما چگونه بوده است.

 

در زمینه فراخوان مقالات ده جلسه هم اندیشی با اعضای کمیته مستشرقان برگزار کردیم که در این جلسات موضوعات مهم برای نگارش مقالات عمومی و سفارشی تعیین گردید. در ادامه نویسندگان نخبه شناسائی شدند و قرارداد برای نگارش مقاله با آن ها منعقد گردید سپس درباره منابع مناسب جهت تدوین کتاب و مقاله بحث و بررسی لازم انجام شد.

کار دیگری که در این جلسات صورت پذیرفت این بود که مراکز و موسسات علمی حوزوی و دانشگاهی جهت مشارکت در کارهای علمی پژوهشی کنگره و مستشرقان شایسته جهت دعوت به کنگره شناسایی شدند.

جناب آقای دکتر رضایی هفتادر که عضو کمیته مستشرقان است وظیفه شناسائی پایگاه های بین المللی که مقالات پژوهشی در آن ها بارگذاری می شود را برعهده گرفت تا در صورت امکان مقالات مربوطه از این پایگاه استخراج شود.

مورد دیگری که در این جلسات مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت، محتوای دایره المعارف دین، دایره المعارف قرآن و دایره المعارف نوین جهان اسلام بود تا برای تدوین مقاله سفارشی دراختیار نویسندگان مقالات مصوب قرار بگیرد که  این امر محقق شد.

در هرصورت روند کار کنگره در کمیته مستشرقان نیز مطلوب بوده است و به خوبی پیش می رود.

 

 

  1. پیش بینی شما درمورد آینده کنگره و برونداد آن در بخش شما چیست؟

 

آثار و برونداد در کمیته مستشرقان شامل چند بخش خواهد بود.بخش اول آن بحث موسوعه موضوعی است که شامل دو جلد کتاب است که کتاب اول با نام فعالیت های شیعه شناسی مستشرقان شامل مراکز، شخصیت ها و رشته ها در قاره آمریکا، اروپا، آسیا و استرالیا است و کتاب دوم با نام منابع و علمای شیعه از منظر مستشرقان مثل علامه حلی از منظر خانم اشمیتکه و آیت الله خویی از منظر اولیور لیمن و منابع همچون اصول اربعمأه شیعه به روایت کلبرگ و کتب حدیثی دیگر و منابع تفسیری است.

بخش دیگری از برونداد این کمیته مربوط به مقالات سفارشی است که یازده مقاله سفارشی در این کمیته نوشته خواهد شد.

قسمت بعدی در مورد فراخوان  عمومی است که قبلا داده شده است و تا تاریخ انجام این مصاحبه بیش از 70 مقاله در موضوعات گوناگون به این کمیته رسیده است و با عنایت به اینکه در هر موضوعی ممکن است چند نویسنده اقدام به نگارش کنند لذا پیش بینی می شود که دست کم دویست مقاله در این زمینه تدوین گردد.

در مجموع، ما آینده روشن و نویدبخشی را برای کنگره در بخش تبیین دیدگاه مستشرقان در زمینه نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی از نگاه مستشرقان پیش بینی می کنیم.

  1. اگر نکته خاصی در مورد کنگره لازم می دانید بفرمایید.

 

مستشرقان در برخی از مقالات خود از حریم الهی قرآن و اسلام دفاع کرده اند و گاهی مانند یک پژوهشگر مسلمان به رد اشکالات مخالفان پرداخته اند. ازقبیل اریک دیکین سون که در مدخل مشکل القرآن تصریح می کند به اینکه "اکثر نمونه هایی که مخالفان اسلام و قرآن تحت عنوان آیات متناقض مطرح کرده اند، کم مایه و غیرعلمی و نادرست می باشد"

در زمینه نقش امامان و عالمان شیعی در پیدایش و گسترش علوم اسلامی گروهی از مستشرقان، از بیان و تبیین چنین نقشی غفلت ورزیده یا عمدا نادیده گرفته اند که خب این موضع آن ها مورد نقد قرار می گیرد ولی برخی از آنان به چنین نقش مهمی اذعان نموده اند که اعترافات مستشرقان در این زمینه در قالب مقالاتی گزارش می شود.

از باب نمونه، بنده در مقاله ای تحت عنوان نقش مفسران شیعی در گسترش دانش تفسیر از نگاه مستشرقان، دیدگاه های خاورشناسان معروفی همچون گلدزیهر، کلودژیلیو، راترود ویلانت، آندره ریپین، اولیور لیمن و میئر براشر را مورد تحلیل و نقد قرار داده ام.

 

ارسال نظر