مصاحبه حجت الاسلام و المسلمین تحیری مدیر کیمته مطالعات منطقه ای غرب ایران
تاریخ انتشار : 1397/1/28
بازدید : 953
زمان انتشار : 12:18:00

 

 

  1. نظر خود را در مورد اهمیت کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی بفرمایید.

 

از آنجایی که شیعیان در عرصه تولید و توسعه علوم اسلامی همواره از سوی اهل سنت در معرض اتهام عدم نقش آفرینی بوده و در مواردی نیز جامعه علمی شیعه به صورت انفعالی عمل کرده اند و از سوی دیگر تاکنون کار قابل توجهی در عرصه بازشناسی و تبیین نقش شیعه در این زمینه صورت نگرفته است و از جهت سوم فعالیت‌های علمی غرب در عرصه شناسایی آموزه‌ها و معارف اسلام، تا قبل از وقوع انقلاب اسلامی ایران عمدتا مبتنی بر منابع تألیف شده از سوی اهل سنت بوده است، فلذا اهمیت این کنگره به عنوان اولین تلاش سازمان یافته و علمی در این زمینه کاملا مشهود است؛ خصوصا با توجه به این مسئله که حوزه فعالیت این کنگره بسیار گسترده و تعداد آثار سفارشی و فراخوان آن بسیار کم نظیر است.

  1. اطلاعات خود را در مورد سابقه کنگره بفرمایید.(که در تاریخ کنگره ثبت و ضبط شود)

 

تا حدی که بنده اطلاع دارم، زمانی که حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی تصمیم به برگزاری این کنگره گرفتند، پیشنهاد دبیری این کنگره را به حجت الاسلام و المسلمین دکتر رضایی اصفهانی داده بودند و ایشان هم با قبول این مسئولیت اقدام به تشکیل کمیته علمی کنگره نمودند.

در ابتدا کمیته ای که بنده مسئولیت آن را برعهده دارم تاسیس نشده بود، اما در ادامه و با گسترش کار و احساس  تشکیل چنین کمیته ای، استاد رضایی اصفهانی مسئولیت آن را به بنده پیشنهاد دادند که اینجانب با افتخار آن را پذیرفتم و از آن زمان بود که بنده در جریان روند کنگره قرار گرفتم.

  1. روند کنگره را تا کنون چگونه می بینید و نقاط قوت و ضعف آن را بفرمایید.

 

حقیقت مطلب آن است که روند کار تاکنون در قالب کنگره بسیار عالی و حقاً فراتر از حد و چارچوب یک کنگره علمی است؛ اما به دلیل اهمیت موضوع و بکر بودن آن به نظر می رسد که تنها یک کنگره برای ادای حق مطلب کفایت نمی کند و تحقیق جامع در این موضوع نیازمند تاسیس یک پژوهشکده است که در قالب آن، ده ها و شاید صدها پژوهشگر مشغول به کارهای پژوهشی در این زمنیه شوند و چه بسا لازم باشد چندین سال به تحقیق و پژوهش بپردازند تا حق مطلب به درستی ادا شود. فلذا ایراد کار صرفا محدودیت در زمان، نیروی اجرایی و کمیت آثار است که فراتر از این هم از چارچوب یک کنگره خارج است و همانگونه که گفته شد، نیازمند تاسیس یک پژوهشکده می باشد.

از جهت دیگر ما در برخی کشورها به دلیل مشکلات امنیتی و عدم دسترسی به افراد و اطلاعات در مضیقه هستیم که رفع این مشکل نیازمند فراهم آمدن برخی تمهیدات و سفرهای برون مرزی و امثالهم است که ان شا الله در آینده و در تکمیل کار در قالب کنگره‌های بعدی یا در مراکز علمی و پژوهشی مربوطه، به این امور پرداخته شود.

  1. توصیه های خود را در مورد ادامه کار کنگره بفرمایید.

 

امیدوارم تمام نیروها، خصوصا نویسندگان اثار سفارشی که در حال حاضر رائه کار در گرو تلاش مضاعف آنهاست، با همان انگیزه و توانی که در ابتدا داشتند، ادامه‌ی مسیر را تا رسیدن به سرانجام مد نظر ادامه دهند. به نظر میرسد که در حال حاضر اصلی ترین آسیب کار، سستی و کاهش انگیزه باشد.

  1. روند کار کنگره در گروه خاص شما چگونه بوده است؟

 

ما در کمیته به دو مطلب عمده پرداخته ایم، مطلب اول نقش شیعه در کشورهای اسلامی به تفکیک در حوزه علوم اسلامی (برخلاف سایر کمیته ها که به نقش شیعه در کل جهان اسلام می پردازند) بود و مطلب دوم برخی موضوعاتی که در سایر کمیته ها قابل بحث نبود و از موضوع و چارچوب کمیته های دیگر خارج بود(مثل فعالیت های سیاسی و اجتماعی شیعه، آثار هنری و معماری، موسسات و مراکز فرهنگی اجتماعی و...)

برای این منظور، ما در راستای تدوین عناوین مقالات و کتب سفارشی برای هر کشور، کارگروهی از فضلا و محققین آن کشور را تشکیل داده و با مشورت آنها، لیست عناوین را تدوین کردیم که این کار در برخی کشورها به دلیل گستردگی نقش شیعه، نیازمند چندین جلسه پی در پی و صدها ساعت نفر کار بود.

در مرحله بعد، بار دیگر با همکاری و مشورت همان کارگروه ها، نویسندگانی برای مقالات و کتب مصوب تعیین شدند که آنها عمدتا از همان کشور هدف بودند.

البته به دلیل محدودیت زمانی و امکانی، فعالیت ما معطوف به کشورهایی بود که نقش و سابقه شیعه در آنها پررنگ بوده است و سایر کشورها ـ که شامل تمامی کشورهای اروپایی و آمریکایی و عمده کشورهای آسیای شرق و جنوب شرق می شود ـ تجمیع شده و فعالیت و نقش شیعه در آنها در قالب یک عنوان (که البته شامل چندین جلد کتاب می شود) مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

 

  1. پیش بینی شما در مورد آینده کنگره و برونداد آن در بخش شما چیست؟

 

قطعاً و یقیناً وقتی برآیند کنگره در قالب آثارمکتوب به جامعه علمی عرضه شود، این امر تأثیر تبلیغی و علمی بسیار بالایی در جهان اسلام خواهد داشت و زمینه برای بسیاری از فعالیت های علمی در این عرصه فراهم خواهد شد. کنگره مذکور به نظر بنده همانند جرقه یا شاید انفجاری مختصر می باشد که توجه محافل علمی شیعی و اسلامی را به این موضوع که از اهمیت و گستردگی بالایی برخوردار می باشد، جلب نموده و زمینه ساز آثار تحقیقات بسیار زیادی در این عرصه خواهد شد.

  1. اگر نکته خاصی در مورد کنگره لازم می دانید بفرمایید.

 

تنها افسوس بنده از آن جهت است که تعداد آثار سفارشی کمیته در اواسط کار، از آنچه که از ابتدا بنا بود یا آنچه گمان می کردیم، به مراتب کاهش یافت تا به حدی که به نصف و حتی کمتر رسید. امیدوارم در آینده شرایطی فراهم شود که این تلاش تتمیم و تکمیل گردد. به نظر می‌رسد که تحقیق در این موضوع نباید به همین مقدار محدود شده و مراحل بعدی هم برای این کنگره در نظر گرفته شود که در آنها به صورت جزئی تر و تخصصی تر به نقش شیعه در جهان اسلام پرداخته بشود. به عنوان مثال برای هر کشوری ـ خصوصا کشورهایی که نقش و سابقه شیعه در آنها پررنگ است ـ یک کنگره‌ی اختصاصی ترتیب داده شود و یا برای هر یک از شاخه های علوم انسانی یک کنگره‌ی اختصاصی ترتیب داده شود و در مواردی چه بسا لازم باشد یک کنگره یا یک همایش به یک فرد یا یک خاندان اختصاص داده شده و نقش و تأثیر علمی و اجتماعی آنها در جهان اسلام مورد بررسی دقیق و تفصیلی قرار بگیرد؛ چون تأثیرها در مواردی مقطعی نبوده و به صورت یک فرآیند مستمر در طول تاریخ اسلام سریان داشته و درمواردی تا دوران حاضر هم ادامه دارد. کما اینکه لازم است به نقش علمی و سیاسی ـ اجتماعی شیعه در خارج از جهان اسلام هم در قالب یک کنگره‌ی اختصاصی پرداخته شود.

در پایان امید دارم که همانگونه که مقام مرجعیت، حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی فرمودند، تلاش های صورت گرفته در قالب این کنگره مورد رضایت و قبول حضرت صاحب الامر قرار گرفته و در زمره باقیات صالحات و ذخیره برزخ و قیامت همه عزیزان و از جمله بنده حقیر باشد.

 

ارسال نظر