مصاحبه حجت الاسلام و المسلمین دشتی مدیر کیمته مطالعات منطقه ای شرق ایران
تاریخ انتشار : 1397/1/28
بازدید : 1092
زمان انتشار : 12:15:00

 

 

  1. نظر خود را در مورد اهمیت کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی بفرمایید.

 

از دیرباز یکی از حربه‌های دشمنی با پیروان مولای متقیان امیرمومنان علی (ع) انتصاب آنها به انحراف، غلو، تحریف یا نشأت گرفتگی از بیرون اسلام و ... بود و بر همین اساس، به دروغ این مسلمانان راستین را رافضی خطاب می‌کردند و اکنون نیز وهابیون و تکفیری‌های خبیث همین اصطلاح را بکار می‌برند.

این سیره نامبارک در هر عصری توسط تندروهای اهل سنت به گونه‌ای رخ می‌نمایاند. یکی از جلوه‌گری‌های آن، اتهام شیعه به عدم نقش آفرینی در حوزه علوم اسلامی بوده است که هنوز هم معاندان، از این حربه بهره جسته و اذهان برخی ناآگاهان جامعه اسلامی را مشوش می‌سازند. البته در طول تاریخ هر از گاهی عالمان آگاه و دلسوز شیعه درصدد دفاع از جامعه علمی شیعه برآمده و کارهای وزین و گران‌بهایی انجام داده‌اند. از آن جمله می‌توان الذریعه الی تصانیف الشیعه نگاشته آقابزرگ طهرانی و امثال آن را در راستای رسیدن به همین هدف ارزیابی کرد، اما این کار و امثال آن در عین گران‌مایگی، در برابر گستره عظیم نقش آفرینی شیعه در پیدایش و گسترش در حوزه علوم، قطره ای از دریا است.

از این رو می بایست دفاع تمام قدی از شیعه در این راستا صورت بپذیرد که بحمدالله این مهم، مورد توجه مقام مرجعیت حضرت آية الله العظمی مکارم شیرازی(دام ظله العالی) قرار گرفت و ایشان مثل گذشته که علمدار کارهای مهم به زمین مانده بودند، پرچم دفاع از هویت و نقش علمی شیعه را برافراشتند و برای نخستین بار سنگ بنای کار علمی سترگی را در شیعه بنانهادند که ان شاءالله با عنایت حضرت ولی عصر اواحنا فداه(عج) سرانجامی شایسته را رقم خواهد زد.

  1. اطلاعات خود را درباره سابقه کنگره بفرمایید.

 

بر اساس اطلاعاتی که دارم مقام مرجعیت حضرت آية الله العظمی مکارم شیرازی(دامت برکاته) پس از کنگره بین المللی مقابله با جریان‌های افراطی و تکفیری‌ که همایشی سلبی بود در صدد کاری اثباتی برآمدند و سنگ بنای برگزاری کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی را گذاشتند. ایشان پس از مشورت با چند تن از فرهیختگان حوزه، از حجةالاسلام و المسلمین دکتر رضایی اصفهانی(دامت توفیقاته) به عنوان دبیر این کنگره دعوت کردند. ایشان نیز پس از پذیرش این امر مهم، بر تشکیل کمیته علمی کنگره همت گماشتند. کمیته مطالعات منطقه‌ای یازدهمین کمیته‌ای بود که در ادامه و با گسترش کار، احساس نیاز به تشکیل آن شد که استاد رضایی اصفهانی در دی ماه سال نود پنج مسئولیت آن را به بنده پیشنهاد داده و بنده نیز با کمال افتخار پذیرفتم تا بتوانم خدمتی در این راستا به جریان مظلوم علمی شیعه کرده باشم.

  1. روند کار را تاکنون چگونه می‌بینید و نقاط قوت و ضعف آن را بفرمایید.

 

نخستین نقطه قوت این کنگره آن است که مبدع و پشتیبان، اشراف عالی و راهبری این کنگره را، بالاترین مقام علمی و معنوی شیعه یعنی مقام مرجعیت بر عهده دارند و آن هم حضرت آية الله العظمی مکارم شیرازی(دامت برکاته) که افزون بر مراتب معنوی و علمی، به نخبگی در نوآوری‌ها نیز شهره‌اند و این امتیازی است که جهان اسلام در هر چند ده سال شاید شاهد چنین اتفاق خجسته‌ای نباشد و این کنگره برخوردار از این نعمت است.

 

دومین نقطه قوت، دبیری حجةالاسلام و المسلمین دکتر رضایی اصفهانی است که ایشان نیز افزون بر مراتب علمی و معنوی، نخبگی ویژه‌ و ید طولایی در مهندسی علمی و شکل و ساختار دهی دارند.

 سومین نقطه قوت، بدنه علمی و اجرایی این کنگره است. تا جایی که بنده اطلاع دارم آقای دکتر رضایی با اشرافی که بر بدنه علمی و اجرایی حوزه علمیه و جامعه المصطفی العالمیه و تجربه اجرایی که از مسئولیت‌ها، همایش‌ها و کنگره‌های پیشین داشتند، توانستند با مهارت مثال زدنی تیم بسیار زبده‌ای را برای جامه عمل پوشاندن به این کنگره شکل دهند که الحق و انصاف به جز حقیر، هر یک از اعضای این تیم، در حوزه تخصصشان از ممتازین علمی و اجرایی هستند. شکل گیری چنین جمع فرزانه‌ای، اتفاق بزرگ و بسیار خوبی را نوید می‌داد که به دور از تملق تا به امروز شاهد آن هستیم که این کنگره علمی روند بسیار خوبی را داشته است.

چهارمین نقطه قوت، همکاری نهادهای علمی مختلف مانند حوزه علمیه، جامعه المصطفی العالمیه، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه، مجمع جهانی اهل بیت(ع) و ..... در روند علمی این کنگره است.

اما پیشنهاد بنده این است که؛ نقش دانشمندان شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، موضوعی است که نیاز به یک پژوهشکده عریض و طویل دارد تا بتواند همه ابعاد این موضوع را در همه جهان بررسی کند. اگرچه این کنگره آغاز خوبی در این موضوع است اما نیازمندیم که موضوعات مختلف در این زمینه به صورت اختصاصی بررسیده شود و برای هر موضوع یا برای هر قاره یا منطقه‌ای همین استعداد بکارگیری شود تا ثمره کاملی داشته باشد.

  1. توصیه خود را در مورد ادامه کار کنگره بفرمایید.

 

تا کنون بالغ بر هزار چکیده مقاله به دست ما رسیده است و کنگره از تاریخ انجام این مصاحبه به بعد منتظر چکیده‌ها و مقالات علمی فاخر نویسندگان عالم اسلام است. امیدوارم همه فرهیختگان جهان اسلام از حوزوی و دانشگاهی، که در عرصه‌های مختلف مربوط به کنگره دستی بر قلم دارند هرچه سریعتر ندای مرجعیت شیعه را لبیک گفته و برای معرفی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی، دست بر قلم برده و ما را در این مهم یاری نمایند. به ویژه از نگارندگان مقالات سفارشی می‌خواهیم با تحقیق و تعمیق و دقت ویژه ان شاءالله تا مهلت مقرر مقالات را به دست ما برسانند.

  1. روند کار کنگره گروه خاص شما چگونه بود؟

 

پس از آنکه مسئولیت کمیته مطالعات منطقه‌ای را پذیرفتم با کمک آقای دکتر رضایی  کمیته‌ای با حضور نمایندگانی از فارغ التحصیلان کشورهای مختلف ساماندهی شد و این کمیته در ابتدا برای استخراج موضوعات مقالات هفته‌ای سه جلسه برگزار می‌کرد که در مدت کوتاهی به نتایج ارزنده‌ای دست یافتیم اما به سبب تفاوت گونه‌های نقش آفرینی شیعه در کشورهای مختلف، برآن شدیم تا هر کشوری کمیسیونی جدا داشته باشد و نماینده‌ای از آن کمیته، گزارش فعالیت‌های کارگروه خود را ارائه دهد. از آن پس برای هر کشوری کمیسیونی شکل گرفت مثل کمیسیون هند و پاکستان، افغانستان، عراق، عربستان، آذربایجان، لبنان و ... . کارگروه‌ها جلساتی را در طول هفته تشکیل می‌دادند و هر هفته در جلسه کمیته مطالعات منطقه‌ای نتایج جلسات خود را ارائه می‌دادند. بنده هم در برخی از این کارگروه ها که منجر به تصمیم‌گیری می‌شد حضور پیدا می‌کردم.

برخی از ابعاد نقش آفرینی شیعه که در کمیته‌های دیگر نمی‌گنجید مثل تمدن سازی، کتابخانه‌ها، کتب خطی، خاندان‌های علمی، آثار معماری و هنری، دانشمندان مجاهد شیعه، قراء و حفاظ شیعه، فعالیت‌ها و موسسات فرهنگی و .... که در ادامه کار به موضوعات کمیته ما افزوده شد. این امر سبب شد که موضوعات مصوب و سفارشی این کمیته به تنهایی، نیمی از مقالات و کتب سفارشی کل کنگره را به خود اختصاص دهد همچنین این گستردگی نیاز به نیرو و توان بیشتری داشت از این رو به پیشنهاد دبیر محترم کنگره کمیته مطالعات منطقه‌ای به دو کمیته تبدیل شد، یکی با تمرکز بر کشورهای شرق ایران که بنده مسئولیت آن را برعهده گرفتم و کمیته‌ای برای غرب ایران که مسئولیت آن را حجةالاسلام تحیری برعهده گرفت.

 

هر روز بر گستردگی کار افزوده می‌شد که از سوی مقام مرجعیت نامه‌ای رسید که این کنگره قرار است ادامه یابد از این رو برخی از محورها به زمانی دیگر و کنگره بعدی موکول شد. این امر سبب شد مقالات سفارشی این دو کمیته به یک سوم تقلیل یابد و موضوعاتی اساسا حذف یا تعدیل شده و به کنگره پسین واگذار شد که ان شاءالله در آن زمان بررسی و مقالات آن نگاشته خواهد شد. البته برخی از آن موضوعات، در عناوین فراخوان کنگره گنجانده شده‌اند.

در این کنگره به سبب محدودیت زمانی بیشتر به نقش آفرینی شیعیان در کشورهایی پرداخته شده که از جمعیت و فعالیت‌های بیشتری برخوردار بودند و یکی از محورهایی که باید در کنگره بعدی تلاش بیشتری بر آن معطوف گردد و نقش شیعیان در آن‌ها بررسی شود، کشورهای آفریقایی، اروپایی، آمریکایی و کشورهای شرق آسیاست.

  1. پیش بینی شما در مورد آینده کنگره و برونداد آن در بخش شما چیست؟

 

به نظر بنده این کنگره بسان شجره طیبه‌ای می‌ماند که هر روز که از عمر آن می‌گذرد ابعاد جدیدی بر آن افزوده می‌شود و این امید را داریم که هر روز شاهد ثمرات و میوه‌های تازه آن باشیم. چنانکه پیش‌بینی شده است که برونداد این کنگره، ده‌ها جلد کتاب در حوزه‌های مختلف در معرفی نقش‌آفرینی شیعیان در پیدایش و گسترش علوم اسلامی باشد. امیدوارم این آغازی بر نمایاندن نقش شیعیان در جهان اسلام باشد و با ترجمه این کتب و مقالات، قدمی در مظلومیت زدایی از اهل بیت(ع) و پیروانشان صورت بپذیرد و نویسندگان این راه را ادامه دهند تا پس از روشن شدن عظمت علمی شیعیان در جلوی چشم مجامع و محافل علمی جهانیان، نقشه معاندان این خاندان برآب شود و چهره واقعی شیعیان نمایان گردد.

  1. اگر نکته خاصی در مورد کنگره لازم می‌دانید بفرمایید.

 

نکته خاصی نیست الا اینکه امیدوارم همچنانکه گفته شد این کنگره ادامه یابد و کارهای به زمین مانده در این عرصه به سرانجام مطلوب برسد. در آخر از حضرت باری تعالی برای آية الله العظمی مکارم شیرازی(دام ظله‌العالی) طول عمر با برکت و توفیقات روزافزون خواستارم و امیدوارم کار کوچک ما مورد قبول ارباب و ولی نعمتمان حضرت ولی الله الاعظم روحی و ارواح العالمین له الفداه واقع شود و گوشه چشمی به این کمترین داشته باشند.

ضمنا پیشنهاد می شود که در نشست عمومی کنگره یک روز تمام به کمیته مطالعات منطقه ای و آثار و مدعوین این کمیته اختصاص داده شود و چه بسا بتوان یک نیم روز را به منطقه شرق، جنوب شرق و مرکز آسیا و یک نیم روز را به غرب، جنوب غرب و شمال آسیا اختصاص داد و حتی این ظرفیت وجود دارد که یک نیم روز را به آفریقا و یک نیم روز را به اروپا و امریکا اختصاص داده شود.

همچنین پیشنهاد می شود که مراحل بعدی کنگره به صورت اختصاصی ناظر به مناطق برگزار شود، به طور مثال مرحله بعدی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم در منطقه شرق و جنوب شرق آسیا و منطقه غرب و جنوب غرب آسیا و... باشد.

 

ارسال نظر