مصاحبه حجت الاسلام و المسلمین دکتر جزائری مدیر کمیته علوم انسانی
تاریخ انتشار : 1397/1/28
بازدید : 911
زمان انتشار : 12:00:00

مصاحبه حجت الاسلام و المسلمین دکتر جزائری مدیر کمیته علوم انسانی

  1. نظر خود را در مورد اهمیت کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی بفرمایید.

 

این کنگره از ابعاد مختلفی بسیار مهم و تاثیر گذار است. این کنگره به مساله ای می پردازد که تببین و تفهیم درست او به جهان اسلام و معاصر می تواند بسیاری از افراد را با واقعیاتی که در طول تاریخ بوده است، آشنا کند و این تصوری را که بعضی از افراد گمان می کنند مذهب امامیه در مقام مباحث علمی و تئوری تاثیر کمی داشته است را عوض می کند و خطای آنها را آشکار می کند که خیر، ائمه اطهار(س)، اصحاب آنها و عالمان شیعی در طول تاریخ در ابعاد مختلف در بحث های اعتقادی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و نکات دیگر تاثیرات جدی و فراوانی را داشتند و آگاهی  افراد، مخصوصا روشن فکران، اصحاب اندیشه و جوانان با این ابعاد عالمان شیعی را بالا می برد و در تصحیح و تحولی مثبت در فکر آنها ان شاء الله موثر خواهد بود.

 توجه و تامل و دقت در تاریخ، همچنان که در قرآن هم مورد تاکید است، برای عبرت آموزی از تاریخ و برای استفاده از نکات مثبت تاریخی یک کار مفیدی است که یکی از اهداف این کنگره هم همین است که به نسل حاضر تاریخ گران بها و ارزشند عالمان شیعی را معرفی کند و همت نیروهای موجود را در راستای حفظ معارف دینی دوچندان کند.

یکی از آثار و برکات دیگر کنگره این است که بسیاری از جهاتی که متاسفانه از شیعه مخفی مانده و مجهول است، آنها را در حد توان خود آشکار کند. البته این به معنای بی توجهی به سایر افکار و نظرات نیست. اما این را اثبات می کند و نشان می دهد که جهان نمی تواند از گذشته شیعه و عالمان شیعی و تاثیر آنها در رشد علم غافل شود.

  1. اطلاعات خود را در مورد سابقه کنگره بفرمایید.(که در تاریخ کنگره ثبت و ضبط شود)

 

در رابطه با سابقه کنگره می توان گفت اصل این کنگره ظاهرا با چنین ابعاد و ساختاری تا کنون نبوده است و این ابتکار حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی برای نخستین بار است که، یک فضای علمی و پژوهشی با این اهداف و در این ساحت انجام می پذیرد. البته در گذشته برخی از عالمان شیعی و موسسات به صورت فردی و محدود در مقام گردآوری و گزارش فعالیت عالمان شیعی بودند و کتاب هایی هم در این زمینه منتشر شده یا نشست های و جلسه های علمی برگزار شده است، اما یک کاری که در ابعاد و کمیته های مختلف یا به عبارت دیگر با این جامعیت و سطح فرا ملی نخستین بار است که انجام می شود و ان شاء الله می تواند آغازی برای کنگره های تخصصی و دقیق تر باشد.

بنده از همان روزهای نخستین که به صورت عملیاتی کار کنگره آغاز شد و از اولین جلسه شورای علمی کنگره که در محضر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی برگزار شد حدود یکسالیست که توفیق همکاری با کنگره را داشته ام.

بر اساس تصوری که آقایان از رشته تخصصی و تجربه و برخی مطالعات قبلی حقیر که در مورد نقش شیعه و عالمان شیعه داشته ام؛ توسط حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر رضایی اصفهانی به حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی پیشنهاد شدم و پس از تایید ایشان تصمیم گرفته شد که به عنوان مدیر کمیته علوم انسانی در خدمت کنگره باشم و اولین کاری هم که انجام شد تشکیل شورای کمیته علوم انسانی و کار گروه های آن بود و جلسات متعددی هم تاکنون برگزار شده است. کمیته علوم انسانی به دلیل تنوع رشته های علوم انسانی از چندین کارگروه مختلف تشکیل شده است مثل مطالعات حقوقی، مطالعات اقتصادی، مطالعات جامعه شناسی، مطالعات روانشناسی، مطالعات تربیتی و مطالعات سیاسی که هرکدام از این ها ظرفیت برگزاری یک نشست و کنگره علمی را دارد و فعلاً به این دلیل که نخستین گام است این کارگروه ها با هم در چارچوب عنوان یک گروه علوم انسانی تجمیع شده اند..

  1. روند کنگره را تا کنون چگونه می بینید و نقاط قوت و ضعف آن را بفرمایید.

 

طبیعی است کنگره با این عظمت کار بسیار سنگینی است ولی برخی از جهاتی که در این کنگره تاکنون مورد توجه بوده است و به نظر بنده از نقاط مثبت آن است را می توان اینگونه شمرد:

نخست حضور مستقیم و فعال مرجعیت و اشراف دقیق ایشان بر کارها است که جزئیات مباحث هم به اطلاع ایشان می رسد و با توصیه ها و ارشادات حضرت ایشان ، نقاط ضعف و آسیب ها به حداقل می رسد.

نقطه قوت دیگر ارتباط کنگره با مقام معظم رهبری است که این کار از توصیه های مرجعیت هم بود. از ویژگی های دیگر می توان به بین المللی بودن کنگره اشاره کرد. دوری از تعصب بی منطق و پرهیز از افراط و تفریط و اهانت به دیگران یکی از اصول حاکم بر این کنگره است. همچنین تشکیل کمیته های تخصصی و استفاده کردن از اساتید صاحب نام در هر گرایش و ایجاد فضا برای استفاده از مقالات و مطالب افرادی که علاقه مند هستند و خارج از کمیته هستند از نقاط مثبت است که محدود به گروه و طیف خاصی نیست.

همچنین تشکیل متعدد جلسات شورای علمی و شورای سیاست گذاری برای رصد نمودن کار ها و سامان دهی و برنامه ریزی و زمان بندی جزء امتیاز های کنگره است.

یکی از نقاط قوت کنگره، تولید ده ها مقاله، کتاب و نشریه است و الان در حال تدوین و آماده سازی است. صرف یک گردهمایی یک الی دو روزه و چند جلسه سخنرانی در عین حال که مفید است کافی نیست. ولی آثار و خروجی های کنگره بعد از برگزاری جلسات تاثیر بسزایی در فرهنگ سازی خواهد داشت که از جهات خوب کنگره ایجاد موج و موج سازی است که این می تواند خود یک حرکت مثبت و ارزشمند و قابل تقدیری باشد.

نکته دیگری که می توان اشاره کرد این است که کنگره فرا بخشی است به این صورت که محدود به طیف و گروه خاصی نیست و بنابر این بوده که در کمیته ها در تدوین مقالات و کتاب ها منحصر به گروه خاص و جمع محدودی نشود و سعه دید مرجعیت در تحقق این مهم بسیار مفید بود و احساس می کنم با برگزاری این کنگره یک موج بسیار خوبی ان شاء الله به وجود بیاید و از طرف دیگر بسیار افرادی که تلقی درستی از شیعه و افکار شیعه ندارند و در دام ضد تبلیغ هایی که دشمان در طول تاریخ انجام دادند و واقع شدند با برگزاری این کنگره با برخی از زوایای پنهان فرهنگ شیعی و تاریخچه پر افتخار عالم تشیع ان شاء‌الله آشنا خواهد شد.

 

  1. توصیه های خود را در مورد ادامه کار کنگره بفرمایید.

 

به نظر من نکته مهم این است که همچنانی که حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی مد نظرشان است کنگره را نباید به یک زمان و جلسه خاص محدود کنیم بلکه باید این کنگره سرآغاز جلسات و نشست های متعددی باشد که به مرور و با عمق قابل توجه برگزار می شود.

نکته دیگر امیدوار هستم این کنگره یک احساس نیاز و مسئولیت در همه ما به وجود بیاورد. البته برخی ها در یک سعه بالاتری می توانند تاثیرگذار باشند از مرجعیت توقع این است که یک تاثیر فرا ملی و فرا زمانی را ایجاد کنند و در عین حال وظیفه تک تک افراد است که در دایره سعه خودشان یک قدم به جلو بردارند و بدانیم که ما در انتقال صحیح تراث گذشته به نسل آینده موظف هستیم. امیدوار هستم یکی از برکات کنگره این باشد که افراد به مطالعه در مورد گذشته خود و انتقال صحیح آن به آیندگان علاقه مند بشوند.

یکی از آسیب هایی که جهان اسلام به آن مبتلا است و کشورهای جهان سوم به آن مبتلا شدند که این نتیجه سالیان سال استعمار استعمار گران است؛ جهان اسلام و مسلمان ها و جهان سومی ها خود باوری را از دست دادند و گمان می کنند علوم، تکنولوژی، گذشته، پیشرفت و آینده در غرب است و این تصوری است که خواسته و ناخواسته بر جهان سوم و مسلمان ها حاکم شده است. از آثار و برکات چنین کنگره هایی همین است که ما بدانیم قبل از آنکه غرب دارای علم و تمدن ظاهری شود، صدها سال قبل از او تولید کنندگان و نظریه های علمی در ساحت های مختلف مثل علوم انسانی، پزشکی، نجوم، فیزیک، ریاضیات و سایر علوم مسلمانان و به طور خاص شیعیان بوده اند. اگر ما بدانیم بسیاری از علوم ابداع آن توسط عالمان شیعی بوده است آن هم  در 900 الی 1200 سال قبل، ممکن است تلنگری به ما باشد که ما هم می توانیم در علم و رشد علمی و جهش علمی موثر باشیم و این خود باوری اگر از این کنگره ولو در تعداد کمی هم به وجود بیاید به نظر من می رسد کنگره به هدف خود رسیده است و امیدوار هستم که با مطالعه نقش عالمان شیعی در رشد و پیشرفت علوم این خودباوری به ماهم تزریق شود و ماهم باید امیدوار شویم که می توانیم و باید در رشد علوم قدم برداریم.

  1. روند کار کنگره در گروه خاص شما چگونه بوده است؟

 

کمیته علوم انسانی شامل چندین کارگروه است که در قالب یک کمیته قرار گرفته است. اولین کاری که انجام شد تشکیل شورای علمی کنگره بود که از جمعی از اساتید صاحب نام و آشنا به مباحث علوم انسانی با تخصص های متفاوت دعوت به عمل آمد و جلسات متعددی تشکیل شد و آن اهداف، ساختار و سیاست های اختصاصی کمیته علوم انسانی و مقالاتی که باید تولید بشود و کتاب هایی که در این زمینه امکان تولید دارد معین شد و سپس عنوان مقالات به تصویب شورای علمی کنگره رسید و حدود 50 مقاله و دو کتاب را اساتید بزرگوار در کمیته علوم انسانی متکفل شدند که ان شاء الله بتوانند تولید کنند.

در مرحله بعدی کارگروه های فرعی تر تشکیل شد ومقالاتی به جمعی از اساتید صاحب نام سفارش شد تا آن بزرگواران تدوین کنند و مورد ارزیابی قرار گیرد. تعدادی از مقالات به فراخوان عمومی سپرده شد که تا کنون تعداد قابل توجهی مقالات واصل شده و در مرحله ارزیابی است که نخست مدیر کمیته ارزیابی اجمالی را انجام می دهد و سپس در اختیار دو ارزیاب تخصصی قرار خواهد گرفت. مقاله یا مورد پذیرش اولیه قرار نمی گیرد یا مورد پذیرش اولیه قرار می گیرد و احیاناً احتیاج به اصلاحات و ترمیم دارد که به نویسنده اطلاع داده می شود. در پایان مجددا مقالات مصوب کمیته علوم انسانی بازخوانی و مقایسه خواهد شد که در آن تکرار نباشد و با سیاست های حاکم بر کنگره منطبق باشد که ان شاء الله اگر از این مرحله عبور کند برای چاپ تحویل مسئولان کار داده خواهد شد.

  1. پیش بینی شما در مورد آینده کنگره و برونداد آن در بخش شما چیست؟

 

امیدوار هستیم و برنامه ریزی کردیم که دو کتاب که مجموعه مقالات است، تولید خواهد شد و حدود 40 مقاله هم خارج از آن دو کتاب تولید خواهد شد که ظواهر امر نشان می دهد دست یافتنی خواهد بود و البته قطعا شاید 4 الی 5 برابر مقالات متناسبی هم باشد که به دلیل محدودیت کنگره در انتشار مقالات، آنها را باید در مرحله دوم از طریق مجلات و نشریات و مبادی همکار در معرض چاپ ثانوی قرار دهیم.

  1. اگر نکته خاصی در مورد کنگره لازم می دانید بفرمایید.

 

خداوند متعال را سپاسگزار هستم که توفیق حضور در این کنگره و برداشتن قدمی حتی بسیار کوچک را نصیب نمود. از خداوند متعال برای مرجعیت بزرگوار حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی که با ابتکارشان این طرح را پیشنهاد و هدایت فرمودند؛ طول عمر و توفیقات بیشتر را مسئلت دارم.

از مقام معظم رهبری که در راه شکل گیری کنگره و تحقق اهداف کنگره استقبال و پیشنهاد هایی فرمودند سپاسگزارم.

امیدوارم تمام افرادی که پژوهشگر هستند، خالی از هرگونه تعصب و پیش داوری در مثل چنین کنگره هایی حضور فعال داشته باشند و امید دارم که خروجی مقالات این کنگره به زبان های مختلف ترجمه شود و در اختیار علاقه مندان قرار بگیرد که این هم دست یافتنی است، و می تواند یک موج خود باوری را در جامعه اسلامی و مخاطبان ایجاد کند و در تقریب بین مذاهب بسیار مفید و موثر باشد . این کنگره در عین حالی که رویکردش در معرفی نقش شیعه است ولی یک حالت تقریبی دارد و به دنبال این است که جوامع اسلامی را باهم همراه کند که ان شاء الله بتوانیم به عنوان امت واحده در دفاع از آن سنت نبوی و آرمان های ائمه اطهار(ع) موفق باشیم.

 

 

ارسال نظر