مصاحبه حجت الاسلام و المسلمین داوودی مدیر کمیته فقه و اصول
تاریخ انتشار : 1397/1/27
بازدید : 8
زمان انتشار : 18:08:00

 

  1. نظر خود را در مورد اهمیت کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی بفرمایید.

 

این کنگره همچنان که از عنوان آن روشن است نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی است. در واقع چهار عنوان را شامل می شود که این چهار عنوان شامل علوم اسلامی، شیعه، پیدایش و گسترش است و انگیزه این است که مشخص کنیم شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی چه فعالیت ها و کارهایی را انجام داده است.

اتهاماتی از قبل نسبت به شیعه مطرح بوده است که شیعه برای گسترش علوم اسلامی یا برای تولید این علوم گسترده چه کار کرده است؟ آیا شیعیان حاشیه نویس بر سایر مذاهب هستند و پیوسته از دستاوردها و فرآورده های دیگر مذاهب استفاده می کنند؟ یا خودشان هم در پیدایش و گسترش علوم اسلامی نقش دارند؟

در این زمینه عالمان بزرگی کار کرده اند، مثل اعیان الشیعه ای که مرحوم سید محسن امین نوشته است، الذریعه مرحوم آقا بزرگ طهرانی،تاسیس الشیعه مرحوم صدر که اینها یک بخش از کار را در زمان خودشان با امکانات اندک پیش بردند اما اکنون از یک سو با توجه به اینکه شبهات را گسترش داده اند و از سویی دیگر امکاناتی برای توجیه و ابلاغ رسالت شیعه و علمای شیعه در این عرصه ها فراوان تر است، از این نظر این کنگره اهمیت زیادی دارد که ما بتوانیم علوم اسلامی را که شیعه در آن کار کرده است، به دنیای اسلام معرفی کنیم. طبیعی است اگر این کار انجام بشود آن چهره واقعی علمی شیعه که در عرصه های گوناگون دارد آشکار می شود و همانطوری که الان برای این کنگره هم 15 کمیته علمی تشکیل شده است که هر کمیته با موضوعات مختلف مثل فقه  و اصول،تاریخ ، حدیث، علوم انسانی و... هستند در همه این عرصه ها اگر فعالیت گسترده شیعه نمایان شود ارزشمند است.

از سویی دیگر در بخش پیدایش فقط به علمای شیعه نمی پردازیم بلکه آنچه که مربوط به امامان اهل‌‌بیت هم هست در این عرصه برای ما مورد توجه هست بنابراین در این عرصه تدوین، مشخص کردن و روشن کردن آنچه را که امامان اهل‌بیت در علوم اسلامی در بخش های مختلف آن، چه در گسترش که از پیامبر اکرم (ص) گرفتند و گسترش دادند و چه در بخش پیدایش آن که مربوط به آنها بوده است، اهمیت زیادی دارد مثل علوم ادبی که از امیرالمومنین و شاگردشان به این صورت مدون پیدایش بوده و بنیانش را قرار نهادند و طبعا اگر ما این بخش را هم مورد توجه قرار بدهیم آن وقت مشخص خواهد شد امامان، فقها یا اصولیین اهل‌بیت یا به عبارتی عالمان اهل بیت چه نقش گسترده ای در پیدایش و گسترش علوم اسلامی داشتند.

 

  1. اطلاعات خود را در مورد سابقه کنگره بفرمایید.(که در تاریخ کنگره ثبت و ضبط شود)

 

بنده از همان ابتدا در جلسه ای که خدمت حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی برگزار شد حضور داشتم. از آن زمانی که کار شروع شده است، ما در شورای علمی کنگره و شورای مربوط به کمیته فقه و اصول که از جمعی از اساتید برجسته حوزه تشکیل شده است، شش جلسه را برای تدوین سرفصل های مقالات سفارشی و مقالات فراخوانی برگزار و سرفصل ها را مصوب کردیم و سپس به نظر شورای علمی کنگره رساندیم و مقالات سفارشی را هم مشخص کردیم و مجوز دو کتاب هم به ما داده شد که یک کتاب در مورد فقها و اصولیین و آثار فقهی و اصولی شیعه هست و یک تقاضای دیگری هم که داشتیم که باید تبدیل بشود به مجموعه مقالات با عنوان نقش فقهای شیعه در حل مسائل مستحدثه که در این حوزه هم 10 عدد مقاله در مورد مسائل مستحدثه سفارش دادیم و نویسندگان مشغول کار هستند.

از سوی دیگر جلساتی که در دبیرخانه کنگره تشکیل میشود شرکت می کنیم و برای پیشبرد اهداف کنگره ارتباطمان را با دبیر محترم کنگره و مقام مرجعیت ادامه می دهیم که امیدواریم این کار به مراحل خوبی برسد.

 

  1. روند کنگره را تا کنون چگونه می بینید و نقاط قوت و ضعف آن را بفرمایید.

 

تا این تاریخ، باتوجه به کار سنگینی که کنگره داشته است روند خوبی را پشت سر گذاشته است.از نقاط قوت این کنگره می توان به گستردگی کار این کنگره، شورای سیاست گذاری قوی و اشراف مقام مرجعیت اشاره کرد و دعوت از متخصصین و صاحب نظرانی که در رشته های خودشان تخصص دارند برای مدیریت کمیته های مختلفی که این هم از نقاط قوت دیگر است که برای این کار فراخوان شدند که از بهترین ها هستند.

اما گستردگی موضوعات با اینکه خود یک نقطه مثبت است اما گاهی اوقات یک نقطه ضعف حساب می شود و علت آن اینست که وقتی موضوعات زیاد باشد جمع کردن موضوعات یک دشواری را در این فرصت کم می طلبد.کار بسیار ارزشمند است اما باتوجه به اینکه ما فرصت بسیار کمی داریم و باتوجه به تنوع و گستردگی موضوعات از یک سو و دعوت از شخصیت های گوناگون از سویی دیگر در داخل و خارج اینها اگر به فرجام خوبی برسد بسیار عالی است اما باید توجه داشته باشیم که به همه کسانی که این مصاحبه را مطالعه می کنند باید توجه بدهیم که ما هر اندازه و هر قدم و هر مرحله ای که پیش برویم بسبار برای ما مهم است و قدم های بعد را می توانیم در فرصت دیگر پیش برویم.

یک نکته دیگری که ما باید این را تقویت بکنیم ارتباط با عالمان و صاحب نظران است در ارتباط با این کنگره یعنی اگر ما بتوانیم با صاحب نظران و عالمان بزرگ بنشینیم اهداف کنگره را بازگو کنیم و رهنمود بگیریم برای ادامه کار که قرار بود این کار انجام شود ولی تا این تاریخ انجام نشده است و این یک نقطه ضعف است یعنی ما باید هرچه سریع تر با صاحب نظران بنشینیم و نظرات آن ها را دنبال کنیم به این صورت که اعضای شورای علمی خدمت عالمان و مراجع تقلید برسند و گزارش کار بدهند و از آنها رهنمود بگیرند که اگر این کار انجام شود به همراه اعضا و حتی نویسندگان دعوت بشوند این خود یک نقطه اوجی می شود که نبود آن تا الان یک نقطه ضعف است.

  1. توصیه های خود را در مورد ادامه کار کنگره بفرمایید.

 

همانطوری که عرض کردم ارتباط با بزرگان، صاحب نظران را عوامل کنگره مد نظر داشته باشند و در ادامه به فکر توقیت این دیدارها باشند.

از سوی دیگر باید اطلاع سانی بیشتر برای کنگره انجام بشود تا دانشگاه ها، حوزه های علمیه استان ها و شهرستان های دیگر درگیر کار شوند. باید اهداف کنگره بیشتر برای آنها مشخص بشود.اگر یک جلسه با اساتید دانشگاه ها و حوزه های قدرتمند برای اینکار گرفته بشود خیلی بهتر است تا گزارشی داده بشود که آن اساتید بتوانند در حوزه های کاری خودشان تبلیغاتی را برای کنگره داشته باشند. به هر حال کار سنگینی است و می طلبد که همت والاتری برای این کار داشته باشیم.

  1. روند کار کنگره در گروه خاص شما چگونه بوده است؟

روند کار کمیته فقه و اصول مثل بقیه کمیته ها باید همانگونه که کار تدوین شده است انجام بگیرد. ابتدا چکیده های مقالات ارزیابی می شود که بعضی از افراد خلاصه های مقاله خودشان را ارسال می کنند و ما در کمیته مطالعه می کنیم و تذکرات لازم را ارائه می کنیم.

مقاله هایی که ارسال می شود اجمالا توسط بنده مطالعه می شود سپس به ارزیاب های داده می شود و تلاش بر این است که یک ارزیاب داخلی از مجموعه کمیته ای که خودمان حضور داریم و چهار الی پنج نفر از اساتید هستند، انتخاب کنیم و به آنها بفرستیم و اگر تایید اولیه را انجام دادند و مناسب دیدند سپس به یک ارزیاب خارجی هم داده بشود تا این کار انجام بشود.

این روند را تقریبا نمی توان برای کار بگوییم قدرتمند است چرا که بعضی از افراد می خواهند در همین تابستان مقاله را ارسال کنند و به دست ما برسانند اما تاخیراتی که انجام می شود دور از توقع نیست.

 ما تلاش کردیم در هر قسمتی از مقاله ها که مربوط به کمیته تخصصی فقه و اصول است از بهرتین اساتید برجسته انتخاب کنیم که طبیعی است، آنها هم اشتغالات فراوانی دارند و بسیاری از آنها از یک سو به احترام این کنگره که نام اهل‌بیت(ع) و شیعه است و از سوی دیگر به احترام مرجعیت که بعضی از آنها از شاگردان حضرت آیت الله العظمی مکارم بودند یا از آثارشان استفاده کردند و به عبارتی می‌خواهند حق شاگرد را نسبت به مرجعیت و درواقع نسبت به مکتب اهل‌بیت ادا بکنند، این کار را پذیرفته اند. بنابراین این انتظار می رفت که مقداری تاخیر برای ارسال مقالات باشد اما در مجموع احساس می کنم که از این تاریخ مصاحبه مقالات باید سرازیر شود و ما باید پا به رکاب برای انجام و ادامه کار فعال باشیم.

  1. روند کار کنگره در گروه خاص شما چگونه بوده است؟

 

در ارتباط با کل کنگره، معرفی فعالیت های بزرگان شیعه درعرصه علوم اسلامی بسیار ارزشمند است و یک چهره تازه ای را از شیعه به عالم اسلام و حتی دنیایی که در جستجوی فعالیت شیعه است نشان میدهد.

در ارتباط با کمیته خودمان، بحث های مربوط به مسائل مستحدثه را به ویژه، مشغول پیگیری هستیم که فقهای شیعه چه کارهایی را کردند که این مسئله مهمی است یعنی در عصر جدید باتوجه به مسائل اجتماعی صورت گرفته و مسائل جدیدی که پیش آمده باید فقه پاسخگو باشد و تکلیف مکلفان را روشن کند.اینجاست که فقها نقش برجسته ای دارند که در اینجا به دو گروه تقسیم می شوند که بعضی ها به صورت کلی با مسائل مدرن مخالف هستند و در عالم اسلام همه چیز را با اجتناب و نهی و نزدیک نشدن دنبال می کنند، طبیعی است که نتیجه اش آن می شود که مردم یک فاصله ای از مکتب اسلام بگیرند و جذب عالم مادی و غرب بشوند.

در طرف دیگر بعضی ها به راحتی ممکن است دین را به صورت خیلی عرفی بکنند و هر چیز تازه ای را چون صرفا جامعه این را می پسندد به آن نظر مثبت می دهند و این کار هم، دین را از محتوا و حقیقت خالی می کند. دراینجا نقش فقهای روشن ضمیری که در عین حال قدرت استنباطشان،فقاهتشان و دیانتشان هم بسیار عالی و برجسته است و هم آگاهیشان نسبت به زمان دیده بشود اینها نقش خیلی مهمی دارند که یکی از بخش های کمیته ما همین است که مسائل مستحدثه شیعه را با اعتدال درست و به دور از افراط و تفریط و بدون اینکه از آن چهارچوب اجتهاد خارج بشود حل بکنند به نظرم می تواند برونداد خیلی خوبی داشته باشد.

نکته بعدی این است که می خواهیم نقش انقلاب اسلامی را هم در کمیته خودمان مشخص کنیم که انقلاب اسلامی در بخش فقه و اصول یعنی از نظر کمیت و کیفیت، گسترش حوزه های علمیه با کیفیت عالی، همایش هایی که برگزار شده چه تاثیراتی را گذاشته است و نقشی که انقلاب اسلامی در تسریع و ترویج فقه و اصول و پویایی استنباط برای این کشور انجام داده و به جهان اسلام معرفی کرده است، بررسی کنیم خود این کار علاوه بر اینکه مکتب شیعه را برجسته می کند و به آن چیزی که در مکتب شیعه است روشنایی می بخشد، جنبه مثبت هم برای انقلاب اسلامی دارد و این یک نکته دیگری است که می توان در این برونداد مورد توجه قرار داد.

  1. اگر نکته خاصی در مورد کنگره لازم می دانید بفرمایید.

 

از خودمان و دوستانمان تقاضا داریم که این کار را با قوت و قدرت پی بگیرند و به نتیجه مطلوبی برسانند و از مرجعیت شیعه که این کار بزرگ را انجام دادند بسیار سپاس گزاریم که یک بحث مهم وارزشمندی را دارند پیگیری می کنند و نتیجه این تلاش ها ده ها جلد کتاب و صدها مقاله اثر ارزشمندی است که وجود خواهد داشت.

 خداوند را شاکریم که در این عرصه فعالیت می کنیم و از مرجعیت هم سپاس گزاری می کنیم که چنین اندیشه ای را می خواهند به آن جامه عمل بپوشانند و مورد توجه قرار بدهند.طبیعی است که همه ما و دوستان ما در کمیته های دیگر، دبیر علمی کنگره و بقیه عوامل کنگره مشغول فعالیت هستند که امیدواریم مورد رضای خدا و امام زمان قرار بگیرد و ان شاالله بتوانیم با تلاش های همه جانبه این کنگره و آثارش را به یک فرجام خوش برسانیم و به دنیا معرفی کنیم.

 

 

ارسال نظر