مصاحبه حجت الاسلام و المسلمین علوی مهر مدیر کمیته قرآن
تاریخ انتشار : 1397/1/27
بازدید : 900
زمان انتشار : 17:57:00

 

  1. نظر خود را در مورد اهمیت کنگره بین المللی نقش شیعه در پیدایش و گسترش علوم اسلامی بفرمایید.

 

این کنگره بسیار با اهمیت است و اهمیت آن را از این جنبه آغاز می کنم که شیعه در جهان شناخته شده نبود، قبل از انقلاب شاید مذهب شیعه را تعداد افراد بسیار کم و گروه های خاصی از نام شیعه اطلاع داشتند تا اینکه انقلاب اسلامی توسط حضرت امام خمینی(ره) تحقق پیدا کرد و ابتدا بعد از آن به مرور زمان نام حضرت امام در جهان مشهور و معروف شد و پس از آن نام شیعه هم به مرور گسترش پیدا کرد و گروه های مختلف و ادیان مختلف در جهان با اسم شیعه آشنا شدند. امروزه گسترش شیعه و آشنایی جهان با  مذهب تشیع همزمان با پیشرفت انقلاب اسلامی در حال شکل گیری است و بحمدالله در حدود 40 سالی که از زمان انقلاب می گذرد، رشد معرفی شیعه بسیار بالا و باارزش بوده و شاید اندازه چندین قرن نسبت به قرن های گذشته شیعه در این 40 سال معرفی شده است و این نکته بسیار حائز اهمیتی است. از آن طرف وقتی شیعه در دنیا شناخته شود رقیب های زیادی را از جمله وهابیت در دنیا دارد که علیه شیعه تبلیغات زیادی انجام میدهد و شیعه هراسی امروز یکی از مباحث بسیار مهم در جهان است و به طور کلی در ترد و نفی شیعه کار می کنند و حتی پدید آمدن جریان سیاسی داعش برای از بین بردن و یا به نحوی کمرنگ کردن مذهب تشیع و جلوگیری از نفوذ شیعیان در جهان است که نفوذ تشیع در جهان در واقع نفوذ اهل‌بیت(ع) است.

یکی از تهمت ها و طعنه هایی که وهابیت و بعضی از اهل سنت به شیعه می زنند این است که شیعه یک مذهب ساختگی است و شیعه از خود آثار علمی ندارد درحالیکه اگر شیعه اثنی عشری را فقط در طول تاریخ لحاظ کنیم،دانشمندان شیعی را می بینیم که در علومی اعم از فقه، اصول، کلام، فلسفه، نجوم، تفسیر قرآن، ادبیات، سیاست، اقتصاد و... و حتی حوزه های مختلف که مرتبط به علوم جدید است مثل نجوم، پزشکی و ریاضی حضور و فعالیت داشتند و نامور بودند یا نام ها آنها مثل خواجه نصیرالدین طوسی، زکریای رازی و ابوعلی سینا برجسته است. اگرچه ممکن است شیعه اثنی عشری نباشد ولی جزء مذاهب شیعه حساب می شود که در هر صورت مقصود این است، شیعه در سطح دنیا شناخته شده نبوده و در تنگناهای مختلف از طرف حکومت ها بوده است و از طرفی اهل سنت در طول تاریخ مورد حمایت حکومت ها و قدرت های سیاسی بوده اند و در طول قرن های متمادی دولت ها و حکومت ها و شخصیت های فراوان با ثروتشان از آنها پشتیبانی می کرده اند و فعالیت های مختلف علمی هم داشتند؛ با این وجود شیعه به حمدالله از جنبه های علمی نسبت به اهل سنت کمبودی ندارد و رقابت می کند، از نظر علمی شیعه قدرت بالایی دارد و به نظر بنده در بعضی از مسائل محتوایی اصلا قابل مقایسه با اهل سنت نیست یعنی قدرت فکری که شیعه می تواند در دنیا ایجاد کند و یا ایجاد کرده نیاز به معرفی دارد. این تفکر همان تفکر اهل بیت(ع) است و قابل مقایسه با چیزهایی که در میان اهل سنت وجود دارد و گسترش داده اند نیست. به طور مثال اگر ما بیاییم واقعا معارف اهل بیت را به دنیا معرفی کنیم خود به خود مردم به سمت این معارف خواهند آمد همانطوری که امام رضا(ع) فرمود که اگر مردم زیبایی های کلام ما را بدانند خودشان از ما پیروی خواهند کرد. مباحث عقل گرایی، استدلال های عمیق و دقیق،  آرامشی اخلاقی و تربیتی که در شیعه وجود دارد بی نظیر است و مرهون علم و عصمت اهل بیت(ع) است. این همان چیزی است که ما در میان اهل سنت مشاهده نمی کنیم. البته نمی خواهم از باب تقریبی لطمه ای وارد کنم ولی در مقام مقایسه چیزی که امروز ما مشاهده می کنم، شیعه در باب حکومت تفکرات خاصی دارند به حدی که امروزه تفکرات معقول، دقیق دارد، در مقابل اهل سنت را می بینیم که بسیاری از آنان به سمت تفکر گروه داعش کشیده شده اند که البته ما نمی گوییم داعش زائیده فکر همه اهل سنت است.در مقایسه با فرقه های دیگر هم به همین صورت است به طور مثال القاعده یا طالبان که می بینیم با اینکه دولت های سیاسی دیگر از آنها حمایت می کنند حتی آنچه اکنون در میان سعودی ها و وهابیت رواج دارد در دنیا طرفدار چندانی ندارند. بنابراین من لازم میدانم که شیعه باید در دنیا به خوبی معرفی شود و این کنگره می تواند نقش بسیار مهمی را در معرفی تشیع و اهل بیت(ع) نسبت به جهان داشته باشد، که ان شاء الله سایت های خبری و فضاهای مجازی می توانند این رسالت را به خوبی انجام بدهند چرا که امروزه یکی از ابزارهایی که به معرفی پدیده ها به خوبی می تواند بپردازد، فضای مجازی و سایت هایی است که وجود دارند. امیدواریم ان شاء الله این کار انجام شود و کار عمیقی در مورد تشیع به ویژه در معرفی شیعه درحوزه علوم انجام شود. بحث علم هم جایگاه ویژه خود را دارد چرا که وقتی یک مذهب پشتوانه علمی خوبی داشته باشد یقینا دنیا در مقابل آن تواضع نشان خواهد داد و برای همه ما و همه جهان میمون و مبارک و واقعا مسرور کننده است و این کار برای هم کشور ما هم مسئولین، هم مذهب و هم مردم ما بسیار ارزنده است که امیدواریم کنگره درجهان برا ی معرفی شیعه به ویژه در حوزه علوم اسلامی خوب بدرخشد.

 

  1. اطلاعات خود را در مورد سابقه کنگره بفرمایید.(که در تاریخ کنگره ثبت و ضبط شود)

 

قطعا در رابطه با معرفی شیعه چند همایش و کارهایی انجام شده است. علمای ما از قدیم درصدد معرفی شیعه و علوم مرتبط با آن بوده اند و در همین راستا کتاب هایی در رابطه با معرفی علمای شیعه نوشته شده است به عنوان مثال در حوزه تفسیر کتاب طبقات مفسران شیعه که از مرحوم آقای عقیقی بخشایشی رحمت الله علیه است و یا کارهای مشابه این چنینی مثلا مفسران شیعه، متکلمان شیعه یا فیلسوفان شیعه بالاخره داریم و در این حوزه ها دانشمندانی بودند که یک سری فعالیت هایی انجام دادند، می خواهم بگویم که ما در خلأ نیستیم و کارهایی انجام شده است اما این کار از نظر ماهیت با کارهایی که انجام شده است کاملا  متفاوت است زیرا یکی از اهداف  معرفی شیعه به جهان از نظر علمی آن هم با این سطح بسیار گسترده این است که نقش شیعه در تمام حوزه های علوم برای دنیا معرفی شود و من نشنیده ام که کسی مثل این کار را انجام داده باشد و اگر انجام شده باشد به صورت خیلی جزئی بوده است بنابراین از نظر سابقه علمی پیشینه هایی وجود دارد. این طعنه هایی که الان به شیعه زده میشود حدود 100 سال پیش همین طعنه ها زده میشد و برخی از علمای شیعه رسالتشان پاسخ به این شبهه بوده و به معرفی شیعه پرداختند که مرحوم کاشف الغطاء اصل الشیعه و اصولها را نوشت و مرحوم حا آقا بزرگ تهرانی که کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه را نوشت و علامه سید محسن امین کتاب ارزنده اعیان الشیعه را به نگارش درآورد. همچنین کسانی را داریم که به معرفی شیعه پرداختند و پاسخی می خواستند بر طعنه دشمنان تشیع بدهند. تقریبا در این چند دهه اخیر نشست ها، کنفرانس ها و سمینار های علمی برگزار شده است و هیچ کدام فکر نمی کنم مانند این کنگره از نظر گستردگی آن در تمامی حوزه های علوم وارد شده باشد وبه معرفی شیعه پرداخته باشد.

در مورد این کنگره، از زمانی که کار آغاز شد از همان ابتدا حضور نداشتم اما به این دلیل که نزدیک بودم با شخصیتی مثل حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی و همچنین دبیر کنگره جناب حجت الاسلام و المسلمین دکتر رضایی نیز با توجه به شناختی که ایشان نسبت به من وسایر دوستانی که در کنار ما مشغول فعالیت های علمی هستند، دعوتی به عمل آوردند و تقریبا فکر می کنم به آبان ماه سال 1395 بر می گردد، آقای دکتر رضایی درخواست کردند و جلسه ای را با مرجع عالیقدر جهان تشیع حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی برگزار کردند و اهمیت این کنگره را ایشان توضیح دادند و معرفی کردند که از آن تاریخ به بعد بنده در این کنگره مشغول شدم.

 

  1. روند کنگره را تا کنون چگونه می بینید و نقاط قوت و ضعف آن را بفرمایید.

 

به حمد الله در حد باور ما نبود با تیم و گروهی که تشکیل شد و با انتصابی که این کنگره به یک مرجع تقلید دارد خود نکته حائز اهمیت است. نکته مثبت دیگر این است که دبیر کنگره جناب آقای دکتر رضایی در مباحث علمی و بسیار فعال و در برگزاری همایش دارای سابقه است که این موضوع می تواند کمک بسیاری به کنگره کند و همچنین دوستانی که ایشان دارند و افراد شاخصی که در مباحث علمی و تخصص های مختلف ورود دارند ارتباط بسیار خوبی جناب آقای دکتر رضایی با مدیران داشت. تجمیع محققان و فضلای حوزه کار کمی نیست که ایشان توانسته با پشتوانه و نام مرجعیت در مدت کوتاهی این افراد را جمع کند و کار را به خوبی پیش ببرد.

 آینده کنگره را بسیار خوب و درخشان می بینم و تا تاریخ این مصاحبه که خیلی مدت زیادی از فعالیت علمی کنگره نمی گذرد حدود 1500 چکیده و مقاله به این کنگره ارسال شده است که این نشان میدهد کنگره در حال توسعه و فرامرزی شدن است و به بیرون و داخل کشور منتقل شده است که این نکته خیلی مهمی است.

نقطه قوت دیگر این کنگره، پیش نشست هایی بود که در داخل و خارج ایران برگزار شد که بنده دو پیش نشست در داخل و سه پیش نشست در شهر داکای بنگلادش حضور پیدا کردم . محققان دیگر نیز در سایر کشورها از جمله اندونزی و... پیش نشست برگزار کرده اند.امیدوارم که کار کنگره همانطوری که تا الان روند خوبی داشته است، بتواند در آینده هم به همین منوال پیش رود و در تاریخ مشخص خود برگزار شود.

  1. توصیه های خود را در مورد ادامه کار کنگره بفرمایید.

 

در رابطه با پیشرفت و ادامه فعالیت های کنگره، فرایند اخذ و بررسی مقالات، نقش مدیران کمیته ها در تعیین ارزیابان مقالات و ارسال برای آنها فرایند خوبی است اما گاهی با مشکلاتی مواجه هستیم 1- ارسال مقالات آیا به صورت فیزیکی باشد یا مجازی؟2- اختیار مدیران در ارزیابی و اصلاح مقالات چه مقدار است؟3- ارزیابان گسترش یابند و محدود به تعداد خاصی نباشد.

با گسترش پیدا کردن مقالات، کنگره باید به این سمت پیش رود که اختیار مدیران را به ویژه در ارزیابی مقالات افزایش بدهد؛ یکی از ضعف هایی که مشاهده می شود و باید تقویت بشود این است که مدیران باید اختیار داشته باشند یعنی باید یک نیرویی در کنار مدیر هر کمیته باشد تا سریع مقالات را به ارزیابان مختلف ارسال کند. به طور مثال بنده 22 ارزیاب را برای ارزیابی مقالات کنگره معرفی کرده ام ولی با توجه به اینکه هر مقاله باید توسط دو نفر ارزیابی شود و بعضی از مقالات باید توسط ارزیابان خارج از کنگره ارزیابی شود و همچنین تعدادی از این افراد از شخصیت های علمی مهم هستند که درگیری کاری زیادی دارند و ممکن است نتیجه ارزیابی را با تاخیر اعلام کنند، احتیاج است که مدیران اختیار زیادتری را در این امر داشته باشند و باتوجه به اینکه مدیران کمیته ها با پژوهشگاه ها و مراکز علمی دیگری مرتبط هستند و ارزیابان متنوعی را می شناسند؛ باید علاوه بر آن 22 نفر ارزیاب از این افراد هم استفاده کنند تا در ادامه که حجم گسترده ای از مقالات باید ارزیابی شود این روند سرعت بیشتری پیدا کند.

 

4- نکته دیگر، در رابطه با انتخاب مقالات شایسته است که کدام مقاله صلاحیت چاپ و نشر را دارد که این هم یک فرایندی است که در ادامه کار به مشکل خواهیم خورد و نیاز به دقت علمی زیادی دارد که دبیر کنگره و مدیران کمیته ها باید فرصت بیشتری را برای این امر اختصاص دهند و پیشنهاد می کنم که مرجعیت بزرگ شیعه, اعضای کمیته ها را غیر از دیدار عمومی که با آن ها خواهند داشت در چند برنامه مکان های خاصی را مثل مشهد و اردوگاه وسف انتخاب این افراد را به  مدت دو الی سه روز دعوت کنند تا تمرکز بیشتری را برای  بررسی و شناسایی این مقالات داشته باشند و فکر می کنم برای این کار دو سفر مشهد احتیاج است تا مدیران و اعضای کمیته ها بتوانند این کار را به صورت تمام وقت به نحو شایسته انجام دهند.

5- دیدار بیشتر مدیران با آیت الله العظمی مکارم شیرازی

 

 

  1. روند کار کنگره در گروه خاص شما چگونه بوده است؟

 

الحمدلله کمیته قرآن از اولین کمیته هایی بود که از نظر اعضا تکمیل شد و با سرعت عناوین مقالات سفارشی و عناوینی که به صورت فراخوانی باید انتخاب می شد را تعیین کردند.

نزدیک به دو ماه جلسه را با اعضای این کمیته برگزار کردیم و هر زمانی که احتیاج بود ضرورتی پیش می آمد که با اعضای جلسه گذاشته شود آنها دعوت می شدند و در مورد موضوع جلسه تصمیم گیری می شد. اعضای کمیته در ارزیابی و نگارش مقالات همکاری دارند چرا که این افراد از جمله کسانی هستند که مقاله سفارشی به آنها واگذار شده است و به این صورت تمام اعضای کمیته به نوعی در کار کنگره فعالیت دارند.

  1. پیش بینی شما در مورد آینده کنگره و برونداد آن در بخش شما چیست؟

 

به حول و قوه الهی همانطوری که عرض کردم کنگره آثار و نتایج خوبی را خواهد داشت و در کمیته قرآن هم، نقش مفسران و دانشمندان علوم قرآنی در گسترش دانش تفسیر و علوم قرآن بسیار دقیق تر، گسترده تر و عمیق تر از آنکه امروزه به شکل های پراکنده وجود دارد ، معرفی خواهد شد. همچنین نقش اهل‌بیت(ع) در حوزه علوم قرآن است که این موضوع هم کم کار شده است و همچنین اگر بتوانیم نقش مفسران معاصر را مثل حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، علامه طباطبائی و بسیاری از کسانی که در کتاب های تفسیری را نگارش کرده اند، معرفی کنیم تا کسانی که علاقه مند به تفسیر قرآن در مذاهب مختلف هستند به نقش این افراد مفسر پی ببرند تا شعاع علم و دانش این مفسران قرآنی همه جا را فرا بگیرد.

  1. اگر نکته خاصی در مورد کنگره لازم می دانید بفرمایید.

 

امیدوارم جلسه شورای علمی و مدیران کمیته ها هر ماه به صورت منظم برگزار شود تا ارتباط کامل بین مدیران و دبیر کنگره برقرار شود و گزارشی از علمکرد کنگره در اختیار مدیران کمیته ها هم قرار بگیرد.

نکته دیگری که وجود دارد ارتباط مدیران با اعضای کمیته با حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی است تا در کار ها دلگرمی بیشتری داشته و سفارش ها و نکته ها که از سوی ایشان ارائه می شود مورد توجه قرار دهند.

 

ارسال نظر